نظام پیشنهادها
 
«ضرورت مشاركت كاركنان در سازمانهای امروزی مانند هوای تنفسی برای یك موجود زنده است»
 
نیروی انسانی به لحاظ برخورداری از قدرت اندیشه، خلاقیت و نوآوری بزرگترین دارایی هر سازمانی محسوب می شود، چرا كه هرگونه بهبود و پیشرفت در سیستمهای فنی و سازمانی توسط نیروی انسانی صورت می گیرد. توان فكری و اندیشه های كاركنان در سازمان به عنوان سرمایه نهفته و راكد می‌باشد هر سازمان و مدیریتی بتواند از این سرمایه‌های نهفته بیشترین استفاده را بكند به همان اندازه امكان رشد وتوسعه میسر خواهد شد. نیروی انسانی بر خلاف سایر منابع با مصرف كردن كاهش و یا مستهلك نمی‌شود هر چقدر از اندیشه و فكر بیشتر استفاده نماید بهمان اندازه توانایی اش بهبود می یابد. از طرف دیگر مشاركت یكی از نیازهای فرا مرتبه انسانها به شمار می‌رود كه ریشه در فطرت بشری دارد. افرادی كه در امور و فعالیتهای سازمان شركت نمایند و از اندیشه و فكر پاك استفاده كنند علاوه بر پیشرفت سازمان در تعالی خویش نیز گام برداشته اند. برای بهبود بهره‌وری از مكانیزم‌های مختلف استفاده می‌كنند كه یكی از مكانیزمهای مدیریتی، بهره گیری از تكنیك‌های مختلف مدیریت مشاركتی است. مشاركت راهكاری است كه به كاركنان اجازه داده می‌شود به جای اینكه همیشه مدیریت و رهبری شوند از توانایی های خود بهره گیرند، فكر كنند و قوه خلاقیت خود را به كار اندازند و در تصمیم‌گیریها مشاركت و دخالت داشته باشند. مشاركت یك فرآیندی است كه طی آن كاركنان یك سازمان به طور داوطلبانه در امور و فعالیتهای مربوط به خود دخالت كنند بشرطی كه توان و انگیزه مناسب برای دخالت مؤثر را داشته باشند.
 
مدیریتی مشاركتی عبارت است از عملیاتی كه طی آن كاركنان یك سازمان را در روند تصمیم‌گیریها دخالت و شركت می‌دهند تأكید این شیوه مدیریت بر همكاری و مشاركت داوطلبانه كاركنان استوار است و می‌خواهد از اندیشه ها ، نظرات و ابتكارات آنها در حل مشكلات و مسائل سازمان استفاده كند. البته نظام مشاركتی با افزایش رضایت مندی، انگیزه كاركنان را نیز بهبود می بخشد.
 
كاركنان با انگیزه، توانایی های بیشتری داشته و می توانند در سازمان خلاقیت و نوآوری را افزایش دهند. بزرگترین پشتوانه جهت اعمال مدیریت مشاركتی، تعهد، ایمان و اعتقاد مدیران سازمانها است. تا زمانی كه مدیریت سازمان اعتقاد به مشاركت كاركنان نداشته باشد مدیریت مشاركتی تحقق پیدا نخواهد كرد.
 
مكانیزم های متفاوتی برای عملی كردن مدیریت مشاركتی وجود دارد كه عمده‌ترین تكنیك برای مشركت كاركنان استقرار نظام پیشنهادها در یك سازمان است.( آنكه بیشتر مشورت می‌كند كمتر اشتباه می‌كند)
 
 
 
اهداف نظام پیشنهادها:
 
استقرار سیستم پیشنهادها در هر سازمانی منافع خوبی برای همه دارد. كاركنان، مدیران، سهامداران، مشتریان، جامعه، دولت و ... از جمله ذینفعان استقرار نظام پیشنهادها به شمار می‌روند. در زیر به چند نمونه از دستاوردهای آن اشاره می‌شود:
 
        ·          اشاعه فرهنگ همكاری داوطلبانه و خود جوش
 
        ·          بهبود روحیه و انگیزه كاركنان
 
        ·          افزایش میزان خلاقیت، نوآوری و ابتكار
 
        ·          تقویت مسئولیت پذیری و تعلق سازمانی
 
        ·          بهبود بهره وری، كیفیت و ارائه بهتر خدمات پس از فروش
 
        ·          كاهش مقاومت در مقابل تغییر
 
        ·          افزایش توانمندسازی مدیران و كاركنان
 
        ·          افزایش پویای و انعطاف‌پذیری
 
        ·          گردش بهتر اطلاعات و اطلاع رسانی
 
        ·          افزایش درآمدها و كاهش هزینه‌ها
 
        ·          افزایش میزان وقت، سرعت و صحت
 
در بعضی از شركتها و سازمانها هدف از استقرار نظام پیشنهادها را افزایش درآمد و كاهش هزینه‌ها می‌دانند در حالی كه هدف اصلی باید ایجاد انگیزه، رضایت شغلی و ایجاد زمینه‌های مناسب برای تعامل گروهی در محیط غیر رسمی باشد كه به دنبال خود ممكن است افزایش درآمد و كاهش هزینه ها را هم داشته باشد. فرصتهایی كه خلاقیت و نوآوری از طریق سیستم پیشنهادها ایجاد می‌كند باعث نشاط كاركنان در كار شده و روحیه كاركنان را بهبود می بخشد. رشد و پیشرفت هر شركت و سازمانی را وجود نیروهای با انگیزه، خلاق و نوآور رقم می‌زنند. (به خلاقیت كاربردی به جای اطاعت كوركورانه پاداش دهید)
 
 
نتایج مورد انتظار از اجرای نظام پیشنهادها:
 
        ·          افزایش كمیت و كیفیت كالا و خدمات تولید شده
 
        ·          صرفه‌جویی و كاهش هزینه ها
 
        ·          ارتقای بهره وری در سازمان
 
        ·          بهبود روشهای انجام كار
 
        ·          ابداع روشهای تازه و یا تولیدات تازه
 
        ·          افزایش خلاقیت و نوآوری در سازمان
 
        ·          افزایش رضایت مندی كاركنان
 
به طور خلاصه می‌توان گفت استقرار نظام پیشنهادها در هر سازمانی مشاركت كاركنان را در تصمیم‌گیریهای سازمان بیشتر نموده و خلاقیت و نوآوری، انگیزه و روحیه رضایت‌مندی كاركنان را بهبود می‌بخشد و بهبود و بالندگی فرد و سازمان را تقویت می‌نماید
 
 
ویژگیهای یك پیشنهاد خوب
 
1- پیشنهاد در راستای بهبود عملكرد خود فرد یا واحد مربوطه باشد (تخصصی).
 
2 ـ در متن پیشنهاد به مشكلات موجود به عنوان دلایل ارائه پیشنهاد اشاره گردد.
 
3 ـ پیشنهاد همراه با ارائه راهكار منطقی، علمی و قابل اجرا باشد.
 
4 ـ راه‌حل پیشنهادی جنبه ابتكاری و تازگی داشته باشد (كپی از دیگر سازمانها نباشد) .
 
5 ـ متن پیشنهاد ساده ، دقیق و صریح باشد.
 
6 ـ در پایان متن به نتایج احتمالی اجرای آن اشاره گردد.
 
7  ـ پیشنهاد جنبه كلی‌گویی و یــا طــرح مشكل تنها نداشته باشد.
 
8 ـ اجرای پیشنهاد موجب صرفه‌جویی، بهبود كیفیت یا سرعت در خدمات گردد.
 
9 ـ پیشنهاد حتی المقدور به صورت گروهی و تیم تخصصی تدوین و ارائه گردد.
 
10 ـ پیشنهاد در جهت اعمال و تقویت سیاستها و اهداف عالیه تعلیم و تربیت باشد.
 
11 ـ راه حل پیشنهادی مبتنی بر نتایج تحقیقات علمی و پژوهشهای عملی باشد.
 
 
 مواردی كه در نظام پیشنهادها قابل قبول و پیگیری نمی‌باشد :
 
1 ـ شكایت از افراد و عملكرد آنها .
 
2 ـ پیشنهاد مربوط به عزل و نصب كاركنان.
 
3 ـ پیشنهادی تكراری و غیر خلاق .
 
4 ـ پیشنهادیی كه جنبه قانونی داشته و فقط از باب تذكر و یادآوری است.
 
5 ـ پیشنهادهایی كه بدون ارائه راهكار اجرایی، صرفاً به طرح مشكل پرداخته است.
 
6 ـ درخواست‌های اداری و ملزومات.
 
7 ـ پیشنهادهایی كه در برنامه‌های آتی سازمان پیش‌بینی گردیده است.
 
8 ـ  پیشنهادهایی كه با اصول، سیاستها و اهداف سازمان مغایر باشد (حافظه‌پروری) .
 
9 ـ پیشنهادهایی كه در شرح وظایف جاری و یا تقلیل مسئولیت پیشنهاد دهنده باشد .
 
 10ـ پیشنهادهای مبهم و یا غیر قابل اجرا.
 
 11ـ پیشنهادهایی پرهزینه و كم فایده .